BİLGİ SPOTU 20
TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDE BUHAR KULLANIMI
Tekstil endüstrisinde buhar hayati bir rol oynar. Tekstilde üretim süreci, ham kumaşı bitmiş bir giysiye dönüştüren çeşitli aşamaları içerir. Bu aşamalar arasında iplik eğirme, dokuma, örme, terbiye, boyama, baskı, ve bitirme (son işlem) gibi işlemler yer alır. Buhar, bu aşamaların çoğunda kritik bir rol oynar. Örneğin, iplik eğirmede, lif kırılmasını önlemek için gerekli nem seviyelerini korumak amacıyla havayı ısıtmak ve nemlendirmek için buhar kullanılır. Dokuma ve örmede ise buhar, kumaş şekillendirme işlemlerinde kullanılır.
Boyama işleminde, buhar boyama makinelerinin sıcaklığını ısıtmak ve korumak için kullanılır. Buhar, ayrıca baskı işlemlerinde mürekkebin sabitlenmesini ve kumaşa düzgün bir şekilde yapışmasını sağlamak için de kullanılır. Terbiye işlemlerinde ise buhar, kumaşlardaki kırışıklıkları ve çekmeleri gidermek için kullanılır.
Ayrıca, konfeksiyon tesislerinde de ütülerde buhar, olmazsa olmaz konumundadır. Ambalaj ve paketleme işleminde de buhar ile sterilizasyon yapılarak, depolama veya nakliye sırasında kumaşa zarar verebilecek mikroplardan arındırılmaları sağlanır.
Tekstil endüstrisinde buhar,en yoğun olarak terbiye işlemleri, boyama, baskı, kurutma ve bitim işlemlerinde kullanılmaktadır.
Tekstil Terbiye İşlemleri
Tekstil terbiyesi dendiğinde tekstil ürünlerini daha güzelleştirmek, daha değerli veya daha iyi yapmak için yapılan tüm işlemler akla gelmektedir. Tekstil ürününün dış görünüşünün renk, parlaklık v.s. gibi özelliklerini veya kullanım alanına göre özelliğini değiştirmeyi hedef alan işlemler tekstil terbiye işlemleridir. Tekstil terbiye işlemleri; elyaf, iplik, dokuma, örme vb. tekstil yüzeyi (kumaş) şeklindeki ürünlere uygulanır. Ancak, diğer ürün şekillerine kıyasla kumaş halindeki ürünler daha çok işleme tabi tutulurlar.
Boyama ve Baskı İşlemleri
Boyama işleminde buhar, boyama makinelerinin sıcaklığını ısıtmak ve korumak için kullanılır. Buhar ayrıca baskı işlemlerinde mürekkebin sabitlenmesini ve kumaşa düzgün bir şekilde yapışmasını sağlamak için kullanılır. Tekstil yüzeylerini renklendirme daha doğrusu boyama işlemi, mamulün boyarmadde çözeltisi, çeşitli yardımcı ve kimyasal maddeler (ıslatıcı, tuz, alkali ve asit) ile muamele edilmesi ile gerçekleşir.
Bitim İşlemleri
Ütüleme amacıyla buhar sağlamak için buhar hayati öneme sahiptir ve bu da nihai ürün için son işlemdir. => Bu aşamada ütüleme için gerekli buharın sağlanması, büyük önem taşır ve bu işlem, nihai ürünün son işlemini oluşturur.
Buhar Sistemi İçin Çözümler:
Tekstil sektöründe, tüm buhar ve kondens çevrimi; üretim, dağıtım, kondens geri kazanımı birlikte değerlendirildiğinde konunun önemi ortaya çıkmaktadır. Tekstil sektöründe doğru cihaz, doğru montaj, ve işletmeye almanın kurallara uygun yapılmasıyla sistemin verimi artacak, geri kazanım uygulamalarıyla da ciddi enerji tasarrufu sağlanacaktır
Bugüne kadar yapılan uygulamalarda, mevcut tekstil tesislerine toplamda %22- 34 arasında enerji tasarrufu sağlanmıştır.
Verimliliğe kazan dairesinden başlamak gerekir. Forbes Marshall tarafından üretilen EffiMax Sistemi “Kazan Dairesi Online Verimlilik İzleme ve Kontrol Sistemi” kazan dairesindeki tüm parametreleri ölçüp değerleri bir ekranda gösterir. Kazan dairesindeki toplam verimi anlık olarak izlemek mümkündür. Tüm kayıpları ve olması gereken değerleri mukayeseli olarak gösterir. Bu değerleri ve yorumları 24 saat online olarak her yerden izleyebilmek mümkündür. Böylece kazan dairesinde hatalı veriler varsa düzeltilecek, verimlilik istenilen seviyeye getirilecektir.
Boyama ve pişirme makinelerinde seviye kontrol sistemlerinin, verimli kondenstop sistemleriyle (TOFT) ve sıcaklık kontrol sistemleriyle (FMCV) entegre edilmesi, proseslerdeki spesifik buhar tüketiminin azaltılmasına önemli katkı sağlar. Kurutma aşamalarında uygulanan hassas nem kontrol sistemleri, optimum nem seviyelerinin korunmasını sağlayarak gereksiz enerji tüketimini ve buna bağlı olarak buhar kullanımını minimize eder.
Boyama makinelerinden kaynaklanan kirli kondensten ısı geri kazanımı gibi sonraki uygulamalar ve MuPT gibi yeni teknolojiler, buhar sisteminin verimliliğini artırır.
Tekstil endüstrisinde her sürecin sorunsuz ve sürekliliği için kaliteli ve yüksek sıcaklıkta buhar gerekir. Doğru tasarım, doğru cihaz ve doğru uygulanmış sistemler, hem kesintisiz ve kaliteli üretim sağlar hem de “az buharla çok iş” yapılmasını sağlayarak enerji tüketimini düşürür
