Buhar, proses ısıtmasında yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Diğer ısıtma türleri ile kıyaslandığında prosesin buhar ile ısıtması ile birçok kazanımlar elde edilir. Buhar sisteminin basit, verimliliğinin yüksek ve güvenilir olması, proses ısıtmada, buharı öncelikle tercih edilen bir akışkan durumuna getirmektedir. Buhar, direkt veya endirekt olarak kullanılır.

Direkt Isıtma :

Direkt ısıtmada buhar, ısıtılacak ortama direkt olarak püskürtülür. Dikkat edilmesi gereken husus homojen bir ısıtma elde etmek için uygun bir buhar dağıtımı gerekir. Diğer bir husus da aşırı ısınmayı önleyebilmektir.

Buhar dağıtım sistemi, buhar ısıtma işlemini sağlamadan ortamdan çıkmayacak şekilde tasarımlanır. İlaç, gıda ve içecek sanayilerinde (insanlar tarafından tüketileceğinden) direkt ısıtma sistemlerinde temiz (hijyen) buhar kullanılmadır.

Endirekt Isıtma :

Endirekt ısıtma uygulamasında buharın girdiği primer devre ve ısıtlıan ürünün geçtiği sekonder devre vardır. Bu şekilde ısıtılacak ürün, buhar ile temas etmez. Endirekt ısıtmaya örnek olarak; ısı eşanjörleri (plakalı veya borulu), pişiriciler, ceketli kaplar vb.ısıtma sistemlerini söyleyebiliriz. Bu tür ısıtma sistemlerinde kondens birikmesine müsaade edilmemelidir. Çünkü kondens, ısı iletimini zorlaştırır, birikmiş kondens, buhar hacmini küçültür. Sonuçta ısıl verim de düşer.Bu nedenle mutlaka sistemdeki kondens tahliye edilmelidir.

Proses ısıtma sistemlerinde kondens tahliye sorunu olmamalıdır

Buhar kullanılan proseslerde istenilen sıcaklık değerleri sağlanmalıdır. Kimi proseslerde 2 derecelik fark bile ürün kalitesinin bozulmasına neden olabilir. Bu nedenle hassas sıcaklık kontrolü sağlanmalıdır.

Buharla ısıtılan sistemlerde sıcaklık kontrol vanasının kısılması veya kapanması esnasında sistem içindeki basınç düşer. Bazan vakum bile söz konusu olabilir. Bu tür durumlarda sistemden kondens tahliye edilemez. Kondensin tahliye edilememesi ısıl verimi düşürür. Isınma zamanını uzatır. İstenilen sıcaklık değerlerine ulaşılmasını engeller. Diğer taraftan tahliye edilmeyen kondens koç darbelerine, ısıtma sistemlerinin tahribatına yol açar. Bu tür nedenlerden dolayı sorunsuz ısıtma için otomatik pompa- kondenstop kullanılmalıdır.