Buhar kazanı alımında dikkat edilecek en önemli nokta kazanın verimliliğidir. İşletmelerde kazana yapılan yatırım dışında yakıt maliyetleri de çok önemli bir yer tutar. Yakıt giderini optimum seviyede tutmak için kazanın verimli çalışması gerekir. Ancak, kazanlar her zaman belirtilen verimlilikte çalışamazlar. İşletme koşullarına bağlı olarak verim de düşebilir. Verimin düşmesi yakıt tüketiminin artması demektir. Bir kazanın verimi gerektiği şekilde izlenemiyor ise gerçek kazan verimi de bilinmiyor demektir.

Bugünkü gelinen teknolojide kazan verimliliğini sürekli izleyebilen, değişen parametrelerdeki trendleri grafiklerle gösteren, anlık ölçüm değerlerinin yanında geriye yönelik bilgileri veren sistemler vardır. EFFIMAX denilen bu sistemler, direkt verimi ölçtüğü gibi tüm kayıpları ayrı, ayrı değerlendirip endirekt verim hesabını da yapmaktadır. EffiMax, tüm verileri ekranda gösterdiği gibi kayıt altına alıp, rapor da verebilmektedir. EffiMax’taki bu bilgiler web tabanlı olarak uzaktan (bilgisayar veya cep telefonlarından) da izlenebilmektedir.

Kazan Dairesi Verimliliği: Buhar kazanı kataloglarında belirtilen “kazan verimi”; kazan sacı, kazan boruları ve ekipmanların yeni ve temiz durumuna göre hesaplanır. Bir kazanın verimi, kazan ile beraber çalışan elemanların verimliliğinin bileşkesidir. Kazan donanımlarının verimi, kazan verimini etkiler.

Kazan performansına etki eden verimler:

• Yanma verimi
• Isıl Verim

Yukarıda belirtilen verimlerin dışında, kazan verimine etki eden kayıplar da vardır ancak, bunlar kazan veriminin hesaplanmasında dikkate alınacaktır.

Yanma Verimi: Kazan yanma verimi, brülörün yakıt yakma performansına bağlıdır.. Yanma verimi yakıt türüne de bağlıdır. Sıvı ve gaz yakıtların yanma verimi, katı yakıtlarınkine göre daha fazladır.

Isıl Verim: Kazanın ısıl verimi, yanma tarafından su tarafına olan ısı transfer verimidir. Isıl verim, kazan borularında oluşan kurum ve kireç taşından etkilenir.

Direkt ve Endirekt Kazan Verimi

Kazan toplam verimi, yanma ve ısıl verimlerinden çok daha başka değişkenlere de bağlıdır. Diğer başka değişkenler on-off, radyasyon, konveksiyon, blöf kayıplarıdır. Pratikte kazan veriminin hesaplanmasında iki ayrı yöntem vardır. Bunlar direkt ve endirekt verim şeklidir.

Direkt Verim:

Bu yöntem için kullanılan formül:

Ƞ= (Çıkan enerji) / (Giren enerji) x 100 H= Buharın entalpisi (kcal/kg)

Ƞ = Q (H-h)/q* GCV * 100 h= Suyun entalpisi (kcal/kg)

Q= Üretilen buhar miktarı (kg/h) GCV= Yakıt üst/alt ısıl değeri

q= Yakıt tüketim miktarı

Endirekt Verim: Endirekt verim, kazandaki çeşitli kayıpların %100 den çıkartılması ile bulunur. Bu yöntemde, kayıplar ayrı ayrı ölçümler ile bulunur. Bulunan bu kayıplar toplanır ve %100(1) den çıkartılır ve verim hesaplanmış olur. Bu yöntem standartlara uygun yapılmalıdır. Hesaplanan kayıplar, aşağıdaki şekilde formül edilir.

Ƞ=1 - (L1 + L2 + L3 + L4 + L5 + L6 )

L1: eksik yanma nedeniyle olan ısı kaybı

L2: baca gazındaki su buharı i̇le olan ısı kaybı

L3: kuru baca gazı nedeniyle olan ısı kaybı

L4: baca gazı sıcaklığı nedeniyle olan ısı kayb

L5 : kazan yüzeylerinden olan ısı kaybı

L6: blöf nedeniyle olan ısı kaybı