BİLGİ SPOTU 17
GIDA ENDÜSTRİSİNDE BUHAR KULLANIMI
Geniş bir yelpazeye sahip olan gıda sanayi, alt dalları açısından birbirinden farklı özellikler taşır. Yiyecekler ham olarak alınmakta, işlenmekte ve paketlendikten sonra insanların tüketimine sunulmaktadır. Bu süreçte pek çok fiziksel ve kimyasal işlemler gerçekleştirilmektedir. Et ve balık ürünleri, tahıllar, meyveler, şeker, süt ve süt ürünleri, bisküvi, ekmek, pasta ve çikolata, sıvı ve katı yağlar, içecekler ve daha birçok ürün bu sektörde üretilmektedir.
Buhar, gıda üretimi için gerekli enerjiyi sağlayan verimli ve güvenli bir yöntemdir. Bu özelliğinden dolayı birçok gıda uygulamasında buhar kullanılır. Buharın kullanıldığı bazı gıda prosesleri arasında pişirme, buharla soyma, sterilizasyon, pastörizasyon , kurutma, şişe yıkama ve CIP/SIP temizleme bulunur.
Gıda Üretiminde Buharın Kontrolü Çok Önemlidir
Gıda prosesinde işletme buharı veya temiz buhar (hijyen) kullanılır. Gıda pişirme, gıdayla temas etmeyen buhar kullanılarak ceketli bir kapta yapılıyorsa işletme buharı kullanılabilir. Buhar, gıda ile temasta olacaksa yani direkt buhar uygulaması yapılacaksa temiz-saf (hijyen) buhar kullanılmalıdır.
Gıda işleme sırasında buharın basınç ve sıcaklık kontrolü çok önemlidir. Bazı gıda ürünlerinde +/-1 °C sıcaklık hassasiyeti gerekir. Bu tür gıdalarda buhar sistemi mutlaka bu şartları sağlamalıdır. Hassas sıcaklık kontrolü ile istenilen değerin sağlanması, gıda ürününün insan tüketimine uygun, güvenli ve lezzetli olmasını sağlar. Diğer taraftan hassas buhar kontrolü buhar tüketimini de azaltır. Az buhar ile çok ürün, birim ürün başına maliyeti de düşürür.
CIP
CIP ( Clean in Place ), gıda, içecek ve süt ürünleri işletmeleri gibi yüksek hijyen gerektiren sektörlerde, üretim güvenliğinin sürekliliği için hijyen çok önemlidir. CIP sistemleri; boru hatları, tanklar, pastörizasyon sistemleri ve proses ekipmanlarında biriken organik kirleticileri, protein kalıntılarını, yağları ve mikroorganizmaları etkili bir şekilde temizler.
Gıda Endüstri̇si̇nde Enerji̇ Tasarruf Potansi̇yeli̇
Gıda endüstrisinde buharın üretildiği kazan dairesinden başlayarak buharın üretimi, dağıtımı, kondens tahliyesi ve kondens toplanmasına kadar birçok noktada yapılacak iyileştirmeler, gıda işlenmesinde buharın hassas kontrolü ve atık ısıdan geri kazanımlarla %15’den %35’e kadar tasarruf sağlanabilmektedir.
