BİLGİ SPOTU 16
BUHAR SİSTEMLERİNDE BASINÇ KONTROLÜ
Buhar, kazanda yüksek basınçta ve sabit bir değerde üretilir. Ancak, proseslerde farklı basınçlarda ihtiyaçlar olabilir. Yüksek basınçtaki buharın özgül hacmi küçüktür. Bu nedenle küçük çaplı borularla taşınabilir. Küçük çaplı boru, daha az ısı kaybı, daha düşük maliyet demektir. Diğer taraftan basıncı düşürülen buharın kuruluk değeri de artar. Bu nedenle; yüksek basınçlı buharın kullanım noktalarında basıncının düşürülmesi, maliyet ve ısı kazanımı açısından yarar sağlayacaktır.
Basıncı düşürmek için farklı çalışma prensiplerinde, farklı yapılarda basınç düşürücü vanalar kullanılır. En yaygın kullanılan türler;
- Yardımcı enerjili basınç düşürücü vanalar
- Yardımcı enerjisiz basınç düşürücü vanalar
Yardımcı Enerjili Basınç Düşürücü
Pnömatik Kontrol Vanaları:
PID tabanlı kontrol vanaları daha hassas basınç kontrolünü sağlar. Değişken yükler, değişken giriş basınçları oluşsa bile çıkışta hassas basınç kontrolünü sağlar.
Avantajları:
Hassas çıkış basıncı
Giriş ve çıkış basıncı oranı çok yüksek (1/50)
Giriş basınç dalgalanmaları çıkış basıncını etkilemez
Yük değişimlerine uyum sağlar
Hassas ve sabit basınç istenen noktalarda kullanılır
Yardımcı Enerjisiz Basınç Düşürücü
Pilot Tesirli Basınç Düşürücü:
Vana sistemi içerisinde bir pilot vana vardır. Pilot vana, ana vanayı kumanda ederek, basıncın düşmesini sağlar.
Avantajları:
- Giriş basınç dalgalanmalarından etkilenmeden çıkışta hassas basınç sağlar
- Değişken debilerden etkilenmez
- Giriş basıncını en fazla 1/10 oranına kadar düşürebilir
- Vana girişindeki buhar, temiz ve kuru olmalıdır
Basınç Düşürmede Kritik Uygulamalar
1.Paralel Basınç Düşürme
Arıza durumlarında, sistemin kesintiye uğramaması gereken noktalarda paralel basınç düşürme istasyonları uygulanır. Birbirine paralel iki basınç düşürücü vardır. Arıza durumunda diğeri devreye girer.
2.Seri Basınç Düşürme
Özellikle, yardımcı enerjisiz çalışan basınç düşürücü sistemlerin uygulandığı noktalarda giriş-çıkış basınçları arasındaki fark 1/10 oranından daha fazla olduğu durumlarda, basınç düşürücüler seri olarak bağlanmalıdır. Aşağıdaki örnekte seri bağlı iki adet basınç düşürücü uygulaması görülmektedir.
